8 volwassene leren piano spelen aan de hand NOTUS muzieknotatie.

 

Hoofduitvoerder van het onderzoek: Erwin Clauws (prof. grafisch ontwerper/typograaf met specialisatie visuele communicatie en docent Beeldende Kunst, ontwikkelaar van NOTUS Muzieknotatie). 

Promotor van het onderzoek: Frank Agsteribbe (componist/docent aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen).

De onderzoeksaanvraag werd goedgekeurd op 17 november 2017 door de Raad van de Schools of Arts Koninklijk Conservatorium Antwerpen na positieve adviezen van de Leescommissie Kunsten en de Onderzoeksraad.

 

Inhoud van het onderzoek

Een van de belangrijkste kenmerken van NOTUS Muzieknotatie is een nieuwe structuur van de notenbalk. In NOTUS is deze gebaseerd op het visueel herhalen van de notatie voor één octaaf, waardoor het aanleren van de noten voor één octaaf voldoende is om de noten van alle octaven te kunnen lezen. Dit heeft een drastische wijziging van het aantal te memoriseren gegevens en tekens t.o.v. de conventionele notatie tot gevolg.

Een tweede belangrijke eigenschap is het ontbreken van sleutels en de tekens mol, kruis voor het aanduiden van de halve tonen. Halve tonen worden in NOTUS genoteerd door twee nieuwe nootkoppen die het begrip ‘enharmonisch’ visueel in hun vorm in zich dragen. Ze worden altijd op de notenbalk genoteerd waar ze moeten gespeeld worden ondanks een eventuele voortekening. Hierdoor valt ook het conventionele herstellingsteken weg. Deze tweede eigenschap verlicht het memoriseren van voortekeningen en toonladders en zorgt eveneens voor een eenvoudiger notatie van composities zonder toonaard zoals atonale en minimale muziek.

Deze specifieke NOTUS kenmerken laten een totaal nieuwe didactiek toe die deze eigenschappen ten volle benut. Deze nieuwe didactiek is ontwikkeld en in eerste instantie naar de praktijk omgezet in een studieboek voor het aanleren van de piano. Het is het toepassen van deze praktische didactiek die het onderwerp vormt van het onderzoek.

 

Doel van de nieuwe didactiek en onderzoeksvragen

De nieuwe didactiek heeft als doel om op een zo kort mogelijke tijd alle noten en alle toetsen te leren van de piano, zodat het aanleren van alle noten voor alle toonhoogtes en het spelen van de erbij horende toetsen (dus de 88) geen struikelblok meer vormt in de verdere studie. Hierdoor komt er ook vanaf het begin van de studie meer tijd vrij voor interpretatie en techniek. Het lezen van foute noten is in NOTUS herleidt tot nul vanaf de eerste weken. Ook wordt de nodige muziektheorie en pianotechniek vanuit de praktijk bijgebracht. Deze eerste fase is momenteel bepaald op drie maanden en is natuurlijk ook onderwerp van het onderzoek, nl. "is dit werkelijk mogelijk? en voor iedereen? waar struikelt men en waarom?" enz.
Op basis van de individuele resultaten uit de eerste fase wordt de tweede lesperiode voorbereid. Tijdens de tweede lesperiode zal getracht worden de vraag te beantwoorden wat de gevolgen zijn van het eerste doel — het na drie maanden kunnen lezen en van blad spelen van alle noten voor de piano — voor de moeilijkheidsgraad van het studiemateriaal van complexere ritmes, studie van akkoorden, toonsoorten enz.

 

Volwassen leerlingen

Er zijn 8 volwassen leerlingen in het onderzoeksproject. Ze zijn in twee groepen gesplitst, elk met hun eigen leerkracht. Een groep studeert in Zulte, de andere in Antwerpen. De volwassenen zijn leken op vlak van genoteerde muziek en het piano spelen. De leeftijd van de 8 volwassenen varieert tussen 21 en 68 jaar. De volwassenen hebben zich bij het instappen in het onderzoek geëngageerd om hun bijdrage tot het einde vol te houden (zie programma verder). zodat het onderzoek de beoogde resultaten kan halen.

 

Via NOTUS Muzieknotatie piano leren spelen.

Het aandeel van de leerlingen tijdens het eerste onderzoeksjaar 2018 is gedurende twee periodes van telkens 3 maanden de piano leren spelen. Deze sessies steunen op een wekelijkse persoonlijke begeleiding door een pianoleraar en op dagelijkse studie thuis (bv. 3x20 minuten). 

 

Praktisch

 

1e STUDIEPERIODE : begin maart- einde mei 2018 

op basis van het nieuwe NOTUS studieboek ‘Piano beginners ‘ALLE NOTEN en ALLE TOETSEN leren, Eenvoudig en vlug!’.

TUSSENPERIODE : begin Juni- midden September 2018

periode zonder begeleiding: de leerlingen onderhouden de opgedane kennis aan de hand van enkele opgegeven partituren/oefeningen (o.a. Enfantillages van Erik Satie). Het onderhouden gebeurt op regelmatige basis, dagelijks is ideaal.

2e STUDIEPERIODE: begin oktober - midden december 2018

Vervolg van de studie (ritmes en hun notatie, verbeteren pianotechniek, introductie enkele muziekstijlen en akkoorden).